กระทงประยุกต์

ประวัติของกระทง

เทศกาลลอยกระทง ตรงกับวันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ของทุกปี หรืออยู่ในราวเดือนพฤศจิกายนถือว่าเป็นประเพณีเก่าแก่ของไทยที่มีตั้งแต่ครั้งสมัยสุโขทัยเรียกกันว่า งานลอยพระประทีป หรือลอยโคม เป็นงานนักขัตฤกษ์รื่นเริงของประชาชนทั่วไป ต่อมานางนพมาศ หรือ ท้าวศรีจุฬาลักษณ์ สนมเอกของพระร่วง ได้คิดประดิษฐ์ดัดแปลง เป็นรูปกระทงดอกบัวแทนการลอยโคม เชื่อกันว่าการลอยกระทง หรือลอยโคมในสมัยนางนพมาศนั้น กระทำเพื่อเป็นการสักการะรอย

พระพุทธบาทที่แม่น้ำนัมมหานที ซึ่งเป็นแม่น้ำสายหนึ่งอยู่ใน แคว้นทักขิณาของประเทศอินเดีย ซึ่งปัจจุบัน เรียกว่าแม่น้ำเนรพุททา สำหรับประเทศไทยประเพณีลอยกระทงได้กำหนดจัดในทุกพื้นที่ทั่วประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณที่ติดกับแม่น้ำ ลำคลอง หรือ แหล่งน้ำต่าง ๆ ซึ่งแต่ละพื้นที่ก็จะมีเอกลักษณ์ที่น่าสนใจแตกต่างกันไป

ที่มาเกี่ยวกับวันลอยกระทงมีอยู่หลายตำนาน ดังนี้

1. การลอยกระทง เพื่อขอขมาแก่พระแม่คงคา

2. การลอยกระทง เพื่อบูชาพระผู้เป็นเจ้าตามคติพราหมณ์ คือบูชาพระนารายณ์ซึ่งบรรทมสินธุ์อยู่ในมหาสมุทร

3. การลอยกระทง เพื่อต้อนรับพระพุทธเจ้า ในวันเสด็จกลับจากเทวโลก เมื่อครั้งเสด็จไปจำพรรษาอยู่บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เพื่อทรงเทศนาอภิธรรมโปรดพระพุทธมารดา

4. การลอยกระทง เพื่อบูชาพระพุทธบาท ของพระพุทธเจ้า ที่หาดทรายริมแม่น้ำนัมมทานที เมื่อคราวเสด็จไปแสดงธรรมโปรดในนาคพิภพ

5. การลอยกระทง เพื่อบูชาพระจุฬามณีบนสวรรค์ ซึ่งเป็นที่บรรจุพระเกศาของพระพุทธเจ้า

กระทงประยุกต์

กระทงประยุกต์เป็นกระทงที่ทำจากเศษวัสดุหรือวัสดุอื่นๆ ที่สามารถย่อยสลายได้ง่าย ซึ่งเป็นทดแทนการใช้วัสดุธรรมชาติซึ่งหายาก เช่น กระดาษ ขนมปัง กาบมะพร้าว

กระบวนการทำงานประดิษฐ์กระทงประยุกต์

1.การวางแผนการประดิษฐ์

วางแผนถึงการประดิษฐ์กระทงประยุกต์ โดยศึกษารูปแบบของกระทงที่มีอยู่ ค้นคว้าเกี่ยวกับอุปกรณ์ และขั้นตอนในการทำงานประดิษฐ์

2.ออกแบบผลงาน

ออกแบบผลงานประดิษฐ์กระทงรูปแบบใหม่ โดยเขียนเป็นภาพร่าง 2 มิติ คัดเลือกวัสดุอุปกรณ์ รวมถึงวิธีการในการประดิษฐ์

3.ดำเนินการประดิษฐ์

เตรียมวัสดุที่เหมาะสมกับงานประดิษฐ์กระทงที่ออกแบบไว้

ลงมือประดิษฐ์ผลงานตามที่ออกแบบไว้

4.ประเมินผลและปรับปรุงผลงาน

ตรวจสอบความเรียบร้อยของผลงานกระทงประยุกต์

ด้านความสวยงาม ความประณีต ความคงทน และการใช้งาน ถ้าพบข้อบกพร่องให้ปรับปรุงผลงาน

วัสดุและอุปกรณ์ในการประดิษฐ์กระทงประยุกต์

1.  กระดาษลัง

DSCF0170

2.  กระดาษนิตยสารต่างๆหรือเศษกระดาษสีต่างๆ

DSCF6033

3.  ดินสอ

DSCF0012

4.  กรรไกร

DSCF0221

5.  กาว

DSCF0009

6.  จาน หรือชาม

DSCF0176

ขั้นตอนในการประดิษฐ์กระทงประยุกต์

1.ออกแบบกระทง

ออกแบบกระทงประยุกต์ โดยวาดภาพร่างตามจินตนาการของตนเอง

1

2.พับกลีบกระทง

พับกลีบกระทงตามขั้นตอนดังต่อไปนี้

CIMG6842

CIMG6844

CIMG6845

CIMG6847

CIMG6851

CIMG6854

3.ทำฐานกระทง

ทำฐานของกระทงโดยใช้จานหรือชามทาบลงบนกระดาษลังจำนวน 3- 5 ชิ้น (จำนวนความหนาตามต้องการ) แล้วทากาวติดกันจนได้ฐานกระทงตามความต้องการ

DSCF0180

DSCF0186

DSCF0187

4.ติดกลีบกระทง

นำกลีบกระทงมาติดบนฐานกระทง

DSCF0204

DSCF0207

DSCF0220

5. ตกแต่งกระทง

สาธิตการทำกระทงประยุกต์

ตกแต่งกระทงให้สวยงาม

การดูแลรักษากระทงประยุกต์

1. ถือบริเวณฐานของกระทงเพื่อไม่ให้กลีบกระทงยับหรือหัก

2.  ไม่หักกลีบกระทง

3.  ไม่ควรให้กระทงโดนน้ำเพราะเป็นทำจากกระดาษและใช้กาว

ประโยชน์ของกระทงประยุกต์

1.ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายของครอบครัว

2.ใช้เวลาว่างใช้เกิดประโยชน์ และฝึกนิสัยให้เป็นคนรอบคอบมีความอดทน

3.เกิดความคิดสร้างสรรค์ผลงานในรูปแบบใหม่

4.มีความภาคภูมิใจในตนเองที่สามารถประดิษฐ์สิ่งของได้

5.ช่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และสืบสานวัฒนธรรมไทย

6.สามารถนำไปจำหน่าย เพื่อสร้างรายได้

เกร็ดความรู้

เราสามารถนำวัสดุอื่นที่สามารถย่อยสลายได้มาประดิษฐ์กระทงประยุกต์ได้เช่นกัน เช่น กาบมะพร้าว

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s