บัตรอวยพรแทนใจ

ความหมายของบัตรอวยพร

บัตรอวยพร หรือการ์ดอวยพร หมายถึง บัตรที่แสดงความรู้สึกที่เรามีอยู่ในใจ เขียนบอกความรู้สึกลงบนกระดาษหรือวัสดุอื่น ในเทศกาลสำคัญเช่น วันเกิด วันปีใหม่ วันวาเลนไทน์ แสดงความยินดีในโอกาสต่างๆ

บัตรอวยพรปีใหม่หรือส.ค.ส. ส่งความสุข           หมายถึง ตั้งจิตอธิษฐานให้ผู้รับบัตรอวยพรมีความสุขความเจริญ ในวันสำคัญ เช่น วันปีใหม่ วันเกิด (พจนานุกรมบัณฑิตยสถาน, 2542: )

ประวัติบัตรอวยพร

การส่งบัตรอวยพรของต่างประเทศ เริ่มมีมามากกว่า 200 ปี แล้ว ในหนังสือ The Oxford Companion to the Decorative Arts หน้า 633 – 644 ได้อธิบายถึงเรื่องรูปการ์ดต่างๆไว้ว่า รูปแบบของบัตรอวยพรที่นิยมใช้กันอยู่ทุกวันนี้ แบบแรกที่สุดจะเป็นบัตรเยี่ยม ( Visiting Card ) ซึ่งเริ่มมีใช้กันเมื่อ ราวกลางศตวรรษที่ 18 หรือประมาณปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา บัตรเยี่ยมนี้จะใช้เขียนข้อความเพื่อเยี่ยมเยียนกัน มีขนาดเท่าไพ มีลวดลายประดับแบบคลาสสิกพิมพ์ลงไปให้ดูสวยงาม บางทีก็พิมพ์รูปอาคารโบราณต่างๆ ต่อมาก็มีการทิ้งบัตรเขียนแสดงความชื่นชมในเทศกาลปีใหม่ไว้ที่บ้านของผู้ที่ตนไปเยี่ยมเยียน ( ในวันขึ้นปีใหม่ ) ซึ่งแสดงได้ว่าเริ่มมี ส.ค.ส.เกิดขึ้นแล้ว ( อเนก นาวิกมูล : ผู้เขียน )

ในราวช่วง10 ปีหลังของ พ.ศ. 2303 หรือ ก่อนประเทศไทยเสียกรุงครั้งที่ 2 ไม่นาน มีการพิมพ์บัตรอวยพรปีใหม่ที่มีการเขียน โคลง กลอน โรแมนติก หรือข้อความสำเร็จรูปออกจำหน่าย จากบัตร ส.ค.ส. ต่อมาก็มีบัตรวาเลนไทน์ และมีการทำซองจดหมายสวยๆ ไว้ สำหรับส่งในวันคริสต์มาส ฯ ล ฯ จนกระทั่งมีบัตรอวยพรมากมาย หลากหลายรูปแบบเกิดขึ้นในปัจจุบัน สำหรับบัตร ส.ค.ส. และบัตรคริสต์มาสนั้น หลังจากปี พ.ศ. 2403 มีการพิมพ์จำหน่ายกันอย่างแพร่หลาย เพราะในช่วงนี้มีความนิยม และความต้องการกันอย่างสูง

ประวัติบัตรอวยพรของไทย

สำหรับบัตรอวยพรของไทยนั้น เราได้รับธรรมเนียมมาจากฝรั่ง เช่นเดียวกับการพิมพ์นามบัตร หรือพิมพ์การ์ดเชิญต่างๆ บัตรอวยพรที่เก่าแก่ที่สุด หรือแบบแรกที่สุด คือ บัตรอวยพรปีใหม่ ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ทรงทำขึ้นเป็นพระองค์แรก เมื่อ 120 กว่าปีก่อน

บัตรอวยพรนอกจากนี้ได้แก่ บัตรอวยพรวันคริสต์มาส วันเกิด และ วันมงคลต่างๆ รัชกาลที่ 4 ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่ติดต่อกับประเทศตะวันตก และเรียนรู้ขนบธรรมเนียมตลอดจนวิทยาการของชาวตะวันตกหลายๆอย่าง การส่งบัตรอวยพรของพระองค์นั้นเริ่มต้นตั้งแต่เมื่อใดยังไม่ปรากฏหลักฐานที่แน่นอนชัดเจน แต่ได้มีสำเนาคำพระราชทานพรขึ้นปีใหม่ ( พ.ศ. 2409 ) ของพระองค์ ซึ่งพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษปรากฏอยู่ใน น.ส.พ. THE BANGKOK RECORDER ( ฉบับภาษาอังกฤษ ) ของหมอบรัดเลย์ แปลความได้ว่า ทรงขอส่งบัตรตีพิมพ์คำอวยพรนี้ถึงบรรดากงสุล เจ้าหน้าที่กงสุลชาติต่างๆ และชาวต่างประเทศที่ทรงคุ้นเคยโดยทั่วถึงกัน

การส่งบัตร ส.ค.ส. หรือบัตรอวยพรของคนไทยได้รับความนิยมเรื่อยๆมา จนถึงปัจจุบัน ในยุคปัจจุบันนี้ ส.ค.ส.ได้เปลี่ยนจากรูปแบบและลักษณะจากสมัยอดีต มาเป็น รูปวาด รูปถ่าย และรูปจากวัสดุสิ่งประดิษฐ์ต่างๆ ซึ่งจะมีสีสันสวยสด และมีรูปแบบหลากหลายมากยิ่งขึ้น

ประเภทของบัตรอวยพร

บัตรอวยพรในสมัยรัชกาลที่ 5 มีตัวอย่างในหอจดหมายเหตุแห่งชาตินับร้อยๆแผ่น เรียกว่ามากพอสมควร ซึ่งสามารถแยกออกเป็นประเภทต่างๆได้ 4 ประเภท คือ

ประเภทที่หนึ่ง ใช้นามบัตรแผ่นเล็กๆ เป็น ส.ค.ส. นามบัตรที่ว่านี้จะเล็กกว่าปัจจุบันนี้เล็กน้อย ส่วนใหญ่จะมีแต่ชื่อไม่มีสถานที่ บางบัตรก็เป็นบัตรที่ใช้พิมพ์ บางบัตรก็ใช้ปากกาเขียนคำว่า ส.ค.ส ปีนั้นลงไป

ประเภทที่สอง จะใช้ ส.ค.ส. ที่ชาวต่างชาติพิมพ์ขายอย่างสวยงาม บางแผ่นก็มีหลายชั้น สามารถยืดได้และพับได้

ประเภทที่สาม ใช้กระดาษเปล่าเขียนคำอวยพร และเซ็นชื่อข้างท้ายคล้ายกับการเขียนจดหมาย เท่าที่พบจะเป็นคำถวายพระพรรัชกาลที่ 5 จากขุนนาง หรือจากเจ้านายชั้นสูง

ประเภทสุดท้าย จะใช้วิธีการอัดรูป หรือข้อความลงในกระดาษอัดรูป การอัดรูปทำ ส.ค.ส. นี้ ในสมัยรัชกาลที่ 6 ก็มีการทำกันในราชสำนักในสมัยรัชกาลที่ 9 ก็เคยนิยมทำกัน

สมัยรัชกาลที่ 5 เป็นสมัยที่เกิดคำว่า ส.ค.ศ. หรือ ส่งความสุข ขึ้น การส่ง ส.ค.ส. ในรัชสมัยนี้ นิยมส่งกันตั้งแต่ต้นๆ รัชกาล

ช่วงเวลาที่ส่งก็คือช่วงเดือนเมษายน เพราะเราเคย ขึ้นปีใหม่ในเดือนนั้น ซึ่งแตกต่างจากของฝรั่ง ไทยเริ่มมาขึ้นปีใหม่ในวันที่ 1 มกราคม ตามอย่างชาวต่างชาติ เมื่อ พ.ศ. 2483

บัตรอวยพร ที่เก็บรักษาไว้ที่ หอจดหมายเหตุแห่งชาติ ซึ่งเป็นสถานที่รวบรวมบัตรอวยพรตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจนถึงยุคปัจจุบัน  ซึ่งเราจะได้เห็นถึงวิวัฒนาการของบัตรอวยพรปีใหม่ของคนไทยได้เป็นอย่างดี เป็นการส่งมอบความสุขเนื่องในวันขึ้นปีใหม่ไทยคือ 1 เมษายน ซึ่งเป็นบัตรอวยพรที่เจ้านาย ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่และผู้น้อยส่งมาถวายรัชกาลที่ 5 รัชกาลที่ 6 และรัชกาลที่ 7

กระบวนการทำงานประดิษฐ์การ์ดอวยพร

1.การวางแผนการประดิษฐ์

วางแผนงานประดิษฐ์การ์ดอวยพร โดยศึกษารูปแบบของผลงานสานกระดาษที่มีอยู่เดิม ค้นคว้าเกี่ยวกับอุปกรณ์ และขั้นตอนในการทำงานประดิษฐ์การ์ดอวยพร

2.ออกแบบผลงาน

ออกแบบผลงานการ์ดอวยพรรูปแบบใหม่ โดยเขียนเป็นภาพร่าง 2 มิติ คัดเลือกวัสดุอุปกรณ์ รวมถึงวิธีการในการประดิษฐ์

3.ดำเนินการประดิษฐ์

เตรียมวัสดุที่เหมาะสมกับการประดิษฐ์การ์ดอวยพรที่ออกแบบไว้ ลงมือประดิษฐ์ผลงานตามที่ออกแบบไว้

4.ประเมินผลและปรับปรุงผลงาน

ตรวจสอบความเรียบร้อยของผลงานการ์ดอวยพรด้านความสวยงาม ความประณีต ความคงทน และการใช้งาน ถ้าพบข้อบกพร่องให้ปรับปรุงผลงาน

วัสดุและอุปกรณ์ในการประดิษฐ์บัตรอวยพร

1.  เศษกระดาษ

DSCF0007

2.  กาว

DSCF0009

3.  กรรไกร

4.ปากกา หรือสี ชนิดต่างๆ

DSCF0018

5. วัสดุตกแต่งต่างๆ เช่น กระดุม เชือกสี ริบบิ้น ฯลฯ

DSCF0016

ขั้นตอนการประดิษฐ์บัตรอวยพร

1.ออกแบบบัตรอวยพร

2.ตัดพับกระดาษ และตัดกระดาษ

DSCF0045

นำกระดาษขนาด A4 มาพับครึ่ง แล้วตัดให้

3.ติดกระดาษรูปหัวใจ 4 แผ่น ให้ติดกันดังรูป

DSCF0069

4.ตกแต่งเพิ่มเติม

DSCF0262

การดูแลรักษา

1.อย่าให้โดนแดดจัด

2.เก็บใส่ซอง หรือกล่องให้เรียบร้อย

3.อย่าให้บัตรอวยพรเปียกน้ำ หรืออยู่ในที่อับชื้น

ประโยชน์

1.ประหยัดค่าใช้จ่าย

2.ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์

3.เกิดความคิดสร้างสรรค์บัตรอวยพรในรูปแบบใหม่

4.ภาคภูมิใจในผลงานประดิษฐ์บัตรอวยพรของตนเอง

5.สามารถนำบัตรอวยพรจำหน่ายเพื่อสร้างรายได้ให้ครอบครัวได้

 

 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s